COP’tan Kopmalık Gaziantep Hâkiyeleri..

Dünya Tiyatrosu’nda bu kez perdelerimiz COP31 İklim Zirvesi için açıldı!

Sahne Antalya, dekor yeşil, replikler tanıdık… İklim krizi, sürdürülebilirlik, dirençli şehirler, gelecek nesillerin yaşam hakkı…
Dünya liderleri, ünlüler, yerel yöneticiler vs vs derken herkes yeryüzünün geleceğini kurtarma telaşında maşallah!

Duygulandık ama yutmadık.
Umursadık ama umutlanmadık.

Lüks yaşantıların göbeğindeki ünlü hayatlar kadar samimiyetsiz geliyor “sürdürülebilirlik” temalı konuşmalar zira…
Zeytinliklerin madencilik hesaplarına, ormanların ekonomik çıkarlara konu olduğu bir dünyada hangi toprağın, hangi gökyüzünün geleceğini kurtarıyoruz ki sonuçta?

Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin de yine en sevdiği yer sahnede, mikrofonla. Yeşil şehir vizyonunu, dirençli kentleri, uluslararası finansmanı anlatıyor ballandıra ballandıra. GASKİ için 9 megavatlık güneş enerjisi finansman anlaşması da yapılmış. Hemen alkışlayalım, güzel gelişme ne de olsa… derken Şahin’in zirvede söylediği bir söz takıldı kulaklarıma, “Ölçmediğin bir şeyi düzeltemezsin.”
Evet, ölçemediğini yönetemezsin ama yönetmek ile düzeltmek arasında bir liderlik fark vardır esasında…

Öyleyse hele ölçelim diye başladım düşünceli satırlarıma;

Sayıştay raporuna göre Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 yılı faiz gideri 1 milyar 491 milyon lira! Yatırımların finansman maliyetleri olur ama sürdürülebilir yönetim, alınan kredinin miktarı kadar hangi ihtiyaca, hangi önceliğe, hangi toplumsal faydaya dönüştüğünün hesabını da gerektirir yanında!

Peki bu şehrin bütçesinde altyapının, afet güvenliğinin, insan yaşamının önceliği hangi ölçülerle belirleniyor muamma…

Mesela geçen gün İnşaat Mühendisleri Odasından Burkay Güçyetmez’in yağmur suyunu emen, depolayan, altyapıyı doğayla uyumlu hâle getiren bilimsel bir şehircilik yaklaşımı tavsiyesi olan “Sünger Şehir” modeli depremin yaralarını yaşamış, kuvvetli bir yağışta yolları, alt geçitleri suyla dolabilen Gaziantep için üzerinde ciddiyetle durulması gereken bir öneri olarak belediyenin hangi yatırım takviminde, hangi bütçe önceliğinde yer buldu, bulacak mı bu da başka bir muamma!

Bir tarafta iklim zirvesinde dirençli şehir sunumları, öte tarafta elektrikli araç şarj istasyonları için yeşil alanların kullanılması tartışması… Yeşili korumak adına yeşilden yer açan hayli ilginç bir çevre yaklaşımı…

Sürdürülebilir şehircilik konuşurken okul servisini beklerken iş makinesinin çarpmasıyla yaşamını kaybeden yedi yaşındaki İrem’in trajik sonu ile bir insanın günlük yaşam güvenliğini bu hesabın neresine koyduğumuzun sorgusu…

Derken yeşil dönüşümün ertelenmesinin ekonomik bedeline dikkat çeken Gaziantep Sanayi Odasından yükselen bir Bora Tezel vurgusu!
Haklı mı? Haklı…
Avrupa’nın çevre standartları değişirken Gaziantepli sanayici, özellikle de KOBİ’ler bu dönüşümü hangi kaynaklarla gerçekleştirecek kaygısı…

Sanayi Odasının yürüttüğü çalışmaların yanında belediyenin, sanayicinin, üniversitelerin ve finans kuruluşlarının aynı hedefe bağlandığı, maliyeti ve sorumluluğu paylaştığı, sonuçları da kamuoyuna açıklanan ortak bir dönüşüm programı kurgusu… işliyor mu işlemiyor mu, işleyecek mi yine başka bir kısır döngü, doğrusu.

Zirvede sürdürülebilirlik anlatmak kolay da sürdürülebilirliği bütçeye, üretime, istihdama ve şehir hayatına yerleştirmek maharet ister, sıkıntı orada!

Dahası Gaziantep’in dillere destan gösteriş merakı var; tüm felsefelere bedel, selamlıyor bizi markalı fiyakalı varoluşsal sancılı çevreden…
Lüksün yaşam standardına, markanın itibar ölçüsüne, tüketimin toplumsal üstünlük yarışına dönüştüğü çevreler bunlar!
Daha büyük evler, daha pahalı otomobiller, daha gösterişli davetler, etiketleriyle yarışan insanlar… Gösteriş neredeyse başlı başına bir sektör olmuş, gelmiş bu tüketim çılgınlığının suya, enerjiye, doğaya bıraktığı izin üstüne kurulmuş… COP31’de karbon ayak izini konuşurlarken bu gösteriş yarışının çevreye bıraktığı izi konuşmayı unutmuş…
Sanayiciden üretirken yeşil dönüşüm bekleyenler, tüketirken hangi alışkanlıklarını değiştirmeye razı olmuş?
Gel de bunu anlat şimdi, sürdürülebilirliğin en başarılı olduğu tek alan nesilden nesile gösteriş aktaran zihniyete…
Ama esas trajikomik olan, esnafla yarışarak et tezgâhı açıp kasapçılık oynayan belediyenin uluslararası kürsülerde geleceğin ekonomisini anlatması…

Yoksulluğun kalıcı çözümü kaç kilo kıyma satıldığıyla mı, insanların geçimini sağlayabilecekleri ekonomik düzenin nasıl kurulduğuyla mı ölçülür sorusunu, vatandaşın uygun fiyatlı gıdaya ulaşma fırsatını popülist bir üstencilik ile kullanan bağımlı belediyecilik anlayışına sahip bir belediyenin cevaplaması da pek mümkün değil doğrusu…

Sosyal belediyeciliği reyonlarla, kurumsal başarıyı törenlerle, sürdürülebilirliği zirve fotoğraflarıyla anlatmaya kalkınca kavramlar da acı kavurma..

Gaziantep FK’nın her yönetim değişikliği tartışmasında yeniden açılan borç defterine bakınca da yine aynı mesele karşımızda! Kurumların geleceği kişilere, bütçeleri kurtarıcı arayışlarına emanet edildiği sürece sürdürülebilir olan, sorunların kendisi, bu da gün gibi ortada lakin mevzu “Hiç kimse görmek istemeyen kadar kör değildir!” diyen İbn-i Sina’da!
Yerel siyasette de pek farklı sayılmaz manzara…

Yeni Parti’nin mecliste gündeme taşıdığı mali sorular önemli ancak böylesine yoğun bir kent gündeminde vatandaşın hayatına dokunan, süreklilik gösteren, çözüm üreten bir muhalefetin varlığı ne kadar hissediliyor cevap orada. Koltuklar, kadrolar, kongreler konuşulurken şehrin sorunları kendi kendine muhalefet yapacak hâle geldiyse vesselam, görünen köy yine uzakta, yine uzakta.

Velhasıl, COP31’in anlattığı sürdürülebilirlik yalnızca iklimin, enerjinin, doğanın meselesi olamaz. Kamu yönetiminin, ekonominin, siyasetin, insan hayatının da meselesidir.
İlkeler çıkarlarla karşılaştığında, vaatler bütçeye dönüştüğünde, bilimsel öneriler uygulama beklediğinde ortaya çıkan tercihlerdir bir şehrin gerçek yönetim karnesi.

Çok büyük tiratlar yazmaya gerek yok esasında…

Tüm doğru cevaplar tek bir doğru soruda!

Gaziantep’te sürdürülebilir olan şehrin geleceği mi, geleceği kurtarma vaadiyle her yıl yeniden sahnelenen aynı yönetim alışkanlıkları ve yönetim zafiyeti mi? sorusunu bırakıyorum buraya.

Fulya Mısırlıgil                                 Yönetim Danışmanı I Kariyer Koçu l Yazar